تبلیغات
سایت علمی ، سرگرمی ، پزشکی ، خواندنی ، تفریحی ، تبلیغی « نیاز روز » - انتخاب خانه و اهمیت همسایگی
 
خوشبختی از آن كسی است كه در پی خوشبختی دیگران باشد .

انتخاب خانه و اهمیت همسایگی

نوشته شده توسط :البرز محبی
یکشنبه 24 مرداد 1389-03:02 ب.ظ

                                 

انتخاب خانه و اهمیت همسایگی      

   پیامبربزرگوار اسلام صلی الله علیه واله كیفیت رفتار همسایه ها را با یكدیگر تأمین سعادت و آسایش انسانها مؤثر میدانست وبه یارانش توصیه میكرد تا در جایی مسكن گزینند كه بتوانند از نعمت وجود همسایگان شایسته تری برخوردار شوند در حالی كه امروزه شاهد هستیم كه تنها چیزی كه در انتخاب خانه به آن كم توجهی میشود مسأله همسایگان است .امروزه بیش از هر چیز ظاهر زیبای مناظر مسافت آنها و مسائل كم اهمیت دیگر مد نظر افراد در انتخاب خانه میباشد كه نتیجه آن نیز جز نا رضایتی و عدم آسایش چیز دیگری نخواهد بود . یكی از اصحاب پیامبر صلی الله علیه واله از ایشان پرسید ای رسول خدا تصمیم دارم خانه ای بخرم به نظر شما كدام محله را انتخاب كنم حضرت بدون آنكه محله خاصی را به او پیشنهاد كنند فرمودند "الجوار ثم الدار  الرفیق ثم السفر "نخست همسایه سپس خانه  نخست رفیق آنگاه سفر

     همسایه بد                            

از آنجایی كه انسان با همسایه خود سالها در یك محل زندگی میكند لذا ارتباط و بر خورد زیادی با او پیدا خواهد كرد كه هر چقدر این برخوردها جنبه نیكوتری به خود بگیرد انسان آرامش و سكونت بیشتری خواهد داشت و بالعكس اگر همسایه او حقوق دیگران را رعایت نكند زندگی برا ی او سخت و آزار دهنده خواهد شد .

امام باقر علیه السلام میفرمایند " من القواصم الفواقر التی تقصم الظهر جار السوء ان رأی حسنه اخفاها و ان رأی سیئه افشاها"

یكی از چیزهایی كه كمر انسان را خرد میكند همسایه بد است كه اگر خوبی ببیند پنهان میكند و اگر بدی ببیند افشاءمیكند .

همانطو كه دراین حدیث ملاحظه شد یكی از امور مهم همسایه داری پنهان كردن سر و افشاء نیكیهاست كه اگر مورد غفلت واقع شود بسیار آزار دهنده خواهد بود.

  حرمت همسایه

 اسلام برای همسایه حرمت زیادی قائل است تا جایی كه پیامبر اسلام صلی الله علیه واله در جایی میفرمایند :حرمت همسایه آدمی مثل نفس اوست كه باید به اوضرر نرساند و در جایی دیگر میفرمایند  "حرمت الجار علی الانسان كحرمت امه "احترام همسایه مانند احترام مادر برانسان لازم است. لذا باید توجه داشته باشیم كه با حفظ حقوق همسایه حرمت اورا پاس بداریم .

   تقسیم همسایه از لحاظ حقوق

  همسایگی مقتضی حقوقی است. بالاتر از حقوق برادری. در اسلام همسایه تمام حقوقی را كه یك مسلمان دارد با اضافاتی دارا میباشد .از پیامبر صلی الله علیه واله روایت شده كه همسایگان بر سه دسته اند :

   ا.همسایه ای كه یك حق دارد 2.همسایه ای كه دو حق دارد     3.همسایه ای كه سه حق دارد .همسایه ای كه سه حق دارد همسایه مسلمانی است كه فامیل هم باشد او یك حق  همسایگی دارد یك حق مسلمانی و یك حق خویشاوندی .همسایه ای كه دو حق دارد همسایه ای است كه فقط مسلمان باشد او یك حق همسایگی دارد ویك حق  مسلمانی همسایه ای كه یك حق دارد همسایه مشرك است .

 حقوق همسایه           

  حقوق همسایگان در اسلام از دقت و تعداد زیادی برخوردار است در اینجا بابیان چند حدیث برخی از این حقوق را متذكر میشویم .در حدیثی از پیامبر صلی الله علیه واله آمده است كه :آیا میدانید حق همسایه چیست ؟اینكه اگر یاری خواست یاری اش كنی و اگر طلب قرض كرد قرضش دهی و اگر تو را طلبید در پیش او حاضر باشی و اگر مریض شد عیادتش كنی و اگر مرد جنازه اش را تشییع كنی و اگر چیزی به او رسید تبریكش گویی و اگر مصیبتی به او رسید تسلیتش دهی و بدون اجازه او ساختمان خانه ات را از او بلندتر نكنی كه راه باد را براو ببندی و هنگامی كه میوه ای خریدی آن را به او هدیه كن و اگر هدیه نكردی در پنهان برایش ببر و آن را بوسیله فرزندت نفرست كه فرزند اورا ناراحت كند و بوسیله بوی غذایت اورا اذیت نكن مگر اینكه از آن غذا برایش مقداری ببری .

امام صادق علیه السلام میفرماید :

لیس منا من لم یحسن مجاوره من جاوره

      از ما نیست كسی كه با همسایگانش خوش رفتار نباشد .

امام باقر علیه السلام میفرماید :

ما من اهل قریه یبیت و فیهم جائع ینظر الله الیهم یوم القیامه 

 در هر شهری كه در آن كسی گرسنه بخوابد اهل آن شهر در قیامت مورد توجه خدا نخواهد بود .

امام سجاد علیه السلام در رساله حقوق حق همسایه را بر ده قسم میشمارند :

اما حق جارك فحفظه غائبا و اكرامه شاهدا و نصرته اذا كان مظلوما و لا تتبع له عوره فان علمت علیه سوءسترته علیه و ان علمت انه یقبل نصیحتك نصحته فیما بینك و بینه و لا تسلمه عند شدائده و تقبل عثراته وتغفر ذنبه و تعاشره معاشره كریمه

  اما همسایه را بر تو ده حق است:

1.در غیابش حقش را مراعات كنی

2.در حضورش اكرامش نمایی

3.اگر مورد ظلم قرار گرفت یاریش دهی

 4.در اسرار او تجسس نكنی

 5.زشتیهایش را پرده پوشی

 6.اگر مطمئن شدی پذیرش نصیحت دارد او را در پنهان نصیحت كنی در اموری كه به تو مربوط میشود

 7.در گرفتاریها اورا به حال خود رها نكنی

 8.لغزشهایش را ندیده بگیری

 9. گناهانش را ببخشی

 10.با او محترمانه معاشرت كنی.

خلاصه حق همسایه این است كه به او سلام كنی با او صحبت طولانی نكنی زیاد از حالش سؤال نكنی در مرض عیادتش كنی در مصیبت تسلیتش دهی در عزا با او شریك باشی در شادی تبریكش گویی و شركتت رادر شادی او اظهار كنی از لغزشهایش چشم بپوشی از بام به امور پنهانش نگاه نكنی اگر خواست شاخه ای بر دیوار بگذارد براو سخت نگیری در مسأله آب ناودان و خاكروبه ریختن در پشت دیوارش براو سخت نگیری راهش را تنگ نكنی دقت نكنی كه چه چیز به خانه میبرد آنچه از عوراتش منكشف میشود بر او بپوشانی و هنگامی كه مصیبتی به او میرسد و زمین میخورد زیر بغلش را بگیری و اورا بلند كنی و در غیبتش از مواظبت خانه اش غافل نشوی پنهانی به سخنانش گوش ندهی و از حرمتش چشم بپوشی و به خادمه او نظر نكنی و به فرزندش مهربانی كنی و اورا در امر دین و دنیایش ارشادكنی .

امام سجاد علیه السلام در دعایی  برای دوستان و همسایگانشان به تعدادی از حقوق همسایگان نسبت به یكدیگر اشاره میكنند :

اللهم صل علی محمد و اله و تولنی فی جیرانی و موالی العارفین بحقنا و المنابذین لاعدائنا بافضل ولایتك و وفقهم لاقامه سنتك و الاخذ بمحاسن ادبك فی ارفاق ضعیفهم و سد خلتهم و عیاده مریضهم و هدایه مسترشدهم و مناصحه مستشیرهم و تعهد قادمهم و كتمان اسرارهم و ستر عوراتهم و نصرت مظلومهم و حسن مواساتهم بالماعون و العود علیهم بالجده و الافضال و اعطاءمایجب لهم قبل السؤال و اجعلنی اللهم اجزی بالاحسان مسیئهم و اعرض بالتجاوز عن ظالمهم و استعمل حسن الظن فی كافتهم و اتولی بالبر عامتهم و اغض بصری عنهم عفه و الین جانبی لهم تواضعا و ارق علی اهل البلاءمنهم رحمه و اسرلهم بالغیب موده و احب بقاء النعمه عندهم نصحا و اوجب لهم ما اوجب لحامتی و ارعی لهم ماارعی لخاصتی اللهم صل علی محمد واله وارزقنی مثل ذلك منهم و اجعل لی اوفی الحظوظ فیما عندهم و زدهم بصیره فی حقی و معرفه بفضلی حتی یسعدوا بی و اسعد بهم امین رب العالمین 

بار خدایا برمحمد و آلش درود فرست و مرا در رابطه با رعایت حق همسایگان و دوستانم كه به حق ما معرفت دارند و با دشمنان ما در ستیزند به بهترین صورت یاری فرما وایشان را برای بپاداشتن سنت خود وبه كار گرفتن آداب نیكویت در ارفاق به ضعیفان و بر آوردن حاجت آنان و عیادت بیماران وهدایت راهجویان و خیر خواهی نسبت به مشورت كنندگان و دیدار نمودن از مسافران برگشته به وطن و پنهان داشتن راز مردم وپوشاندن عیوب خلق خدا ویاری دادن به ستمدیدگان و حین مواسات در مایحتاج زندگی با آنان و دریغ نورزیدن از پیشكش و بخشش فراوان و عطاكردن پیش از در خواست موفق فرما .با رخدایا مرا توفیق ده كه بد كاران را به احسان پاداش دهم و از ستمكارشان با گذشت و بخشش صرف نظر كنم و نسبت به همه آنها نیك گمان باشم و با همه آنان به نیكی رفتار كنم .و چشم از خطای آنان عفیفانه بپوشم و از باب فروتنی با ایشان نرم باشم و بر بلا دیدگان آنا ن به آئین رحمت رقت آورم و در نبودشان دوستی و محبت خود را بر آنان ظاهر سازم و از سر اخلاص دلبسته دوام نعمت آنان باشم وهر چه را برای خویشان خود لازم میدانم در حق آنان لازم بدانم و آنچه را برای مخصوصان خود رعایت میكنم برای آنان نیز رعایت نمایم .خداوندا بر محمد و آل او درود فرست و مرا نیز از طرف آنان رفتاری بدین صورت نصیب فرما و سهمی كاملتر از آنچه از خوبیها نزد آنان است برای من قرار ده و بصیرت آنان را در حق من و معرفتشان را به فضل من زیاد كن تا به وسیله من اهل سعادت شوند و من نیز به سبب آنان نیكبخت گردم خداوندا دعایم را مستجاب گردان .

 حقوق مالی همسایه

   روایت است كه در روز قیامت همسایه فقیر چنگ زند بردامن همسایه غنی و گوید پروردگارا از او بپرس كه چرا در بروی من بست و احسان خود را ازمن منع نمود چنین نیست كه حق همسایه همین است كه اورا اذیت نرسانی زیرا این مطلب اختصاص به همسایه ندارد بلكه حقی است كه از برای همه ثابت است بلكه باید علاوه براین با او به مهربانی و ملاطفت سلوك كرد و احسان خود را از ا و دریغ نداشت و آنچه به ان محتاج باشد و ما مالك آن باشیم از اومضایقه نكرده و اورا مانند شریك در مال خود بدانیم .

  ماعون چیست ؟

    ماعون از ماده معن به معنی چیز كم است و بسیاری از مفسران معتقدند كه منظور از آن در آنجا اشیاء جزئی است كه مردم مخصوصا همسایه ها از یكدیگر به عنوان عاریه یا تملك میگیرند مانند مقداری نمك، آب ،آتش (كبریت) ظروف و مانند اینها راوی عرض كرد كه ما همسایگانی داریم كه اگر چیزی به ایشان عاریه بدهیم میشكنند و ضایع میكنند در این صورت بر ما گناهی هست كه به ایشان ندهیم فرمود هرگاه چنین باشد گناهی برشما نیست اگر به ایشان ندهید . ودر حدیث دیگر فرمود حلال نیست منع كردن نمك و آتش از همسایگان .

 من یمنع الماعون جاره منعه الله خیره یوم القیامه و وكله الی نفسه و من وكله الی نفسه فما اسوءحاله   كسی كه وسایل ضروری و كوچك را از همسایه اش دریغ دارد خداونداورا از خیر خود در قیامت منع میكند و اورا به حال خود وامیگذارد و هركس خدا او را به خود واگذارد چه بد حالی دارد .

از حضرت صادق علیه السلام منقولست كه منع نكنید قرض دادن خمیر و نان را وطلبیدن آتش را كه این امور باعث زیادتی روزی میشود بر اهل خانه با آنكه از جمله مكارم اخلاق است و از حضرت امام باقر علیه السلام منقولست كه زینهار كه متعرض حقوق مشوید كه بر خود لازم كنید و آنچه از خرجها كه بر قبیله واقع میشود بدهید و مضایقه نكنید و اگر از قبیله شما كسی شما را تكلیفی كند كه ضررش برشما زیاده از نفعی باشد كه به او میرسد قبول نكنید .

  لزوم رازداری 

 زیستن طولانی افراد در یك محل به تدریج موجب میشود كه همسایگان از اسرار یكدیگر مطلع شوند .از طرفی آشكار ساختن اسرار مردم و فاش كردن عیوب آنان در نزد این و آن كار ناپسندی میباشد و مؤمن نباید در كار دیگرا ن تجسس كند و دنبال یافتن عیب آنان باشد و اگر برحسب اتفاق بررازی آگاه شد باید آن را مخفی كند ومصداق این مثل كه خدا میبیند و میپوشد همسایه ندیده میخروشد  نباشد .

امام سجاد علیه السلام یكی از حقوق همسایه هارا بریكدیگر رازداری دانسته و میفرماید  فان علمت علیه سوءسترته علیه چنانچه برعیب همسایه ات آگاه شدی باید آن رامخفی داری .

  اجازه به هنگام ورود        

 از جمله حقوقی كه همسایگان بر عهده یكدیگر دارند اجازه گرفتن به هنگام ورود به منزل یكدیگر و استیناس است  .

یا ایها الذین امنوا لا تدخلوا بیوتا غیر بیوتكم حتی تستأنسواو  تسلمو اعلی  اهلها        

ای آن كسانیكه كه ایمان آوردید داخل مشوید در خانه هایی كه غیر خانه خودتان است تا آنكه دستوری طلبید و سلام كنید بر اهلش .

كلمه انس به هر چیز و بسوی هر چیز به معنای الفت گرفتن به آن و آرامش یافتن قلب به آن است و كلمه استیناس عملی است كه به این منظور انجام شود مانند استیناس برای داخل شدن به خانه بوسیله نام خدا بردن و یا   یاالله گفتن و امثال آن ... تا صاحبخانه بفهمد كه شخصی میخواهد وارد شود و خود را برای ورود او آماده كند .چه بسا میشود كه صاحبخانه در حالی قرار دارد كه نمیخواهد كسی او را به آن حال ببیند ویا از وضعی كه دارد با خبر شود از اینجا معلوم میشود كه مصلحت این حكم پوشاندن عورات مردم وحفظ احترام ایمان است .پس و قتی شخص داخل شونده هنگام دخولش به خانه غیر استیناس كند و صاحبخانه را از استیناس خود آگاه سازد و بعد داخل شده وسلام كند در حقیقت اورا در پوشاندن آنچه كه باید بپوشاند كمك كرده و نسبت به خود ایمنش داده و معلوم است كه این شیوه پسندیده مایه استحكام اخوت و الفت و تعاون عمومی بر اظهار جمیل و ستر قبیح است . جمله   ذلكم خیر لكم لعلكم تذكرون    هم اشاره به همین فواید است .یعنی شاید با استمرار بر این سیره متذكر وظیفه خود بشوید كه اموری را باید رعایت كنید و چگونه سنت اخوت را میان خود احیاء سازید و در سایه آن قلوب را مألوف با هم نموده به تمامی سعادتها ی اجتماعی برسید .

 





درباره وبلاگ:



آرشیو:


طبقه بندی:


آخرین پستها:


پیوندهای روزانه:


صفحات جانبی:


نویسندگان:


ابر برچسبها:


نظرسنجی:


آمار وبلاگ:







The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox